Staw to specyficzny akwen: płytki, zamknięty, o stosunkowo jednorodnym dnie i silnym wpływie roślinności. Z tego powodu dobór sieci do stawu wymaga innego podejścia niż w jeziorach czy rzekach. Kluczowe są tu nie zasięg połowu, lecz kontrola pracy sieci, selektywność oraz ograniczenie strat wynikających z zaczepów i zamulania.
Specyfika stawu jako środowiska połowowego
Większość stawów charakteryzuje się:
- niewielką głębokością (zwykle do kilku metrów),
- mulistym lub miękkim dnem,
- pasami roślinności przybrzeżnej,
- ograniczoną przestrzenią manewrową.
Te cechy sprawiają, że sieć rybacka stosowana w stawie musi dokładnie pracować przy dnie, nie tworzyć fałd i nie unosić się pod wpływem oporu wody. Nadmiernie wysokie lub zbyt długie sieci są w takich warunkach nieefektywne i trudne w obsłudze.
Jak dobrać sieć do stawu – kluczowe kryteria
Głębokość i profil dna
W stawach o wyrównanym dnie najlepiej sprawdzają się sieci o stałej wysokości, dobranej tak, aby dolna linka przylegała do podłoża, a górna nie tworzyła nadmiaru luzu. Na dnie mulistym istotne jest odpowiednie obciążenie – zbyt lekkie sieci będą „płynąć”, a zbyt ciężkie szybko się zapadną.
Roślinność wodna
Im więcej roślin zanurzonych i wynurzonych, tym większe znaczenie ma prosta konstrukcja sieci. Gęsta roślinność sprzyja plątaniu i zapychaniu oczek, dlatego w takich stawach lepiej sprawdzają się sieci o mniejszej powierzchni roboczej lub narzędzia pułapkowe.
Gatunki i wielkość ryb
Rozmiar oczka sieci powinien być dostosowany do dominujących gatunków oraz ich przeciętnej wielkości. W stawach często występuje duża ilość ryb o zbliżonych wymiarach, co sprzyja stosowaniu sieci bardziej selektywnych i ograniczających przypadkowy połów drobnicy.
Jakimi sieciami można łowić w stawie?
Sieci ciągnione – niewody i włoki stawowe
To podstawowe narzędzia połowowe w gospodarstwach stawowych. Pracują przy dnie i pozwalają objąć całą powierzchnię stawu jednym przejściem. Ich zaletą jest możliwość kontrolowanego spędzania ryb do wybranego miejsca wyciągu.
W stawach stosuje się zwykle krótsze i lżejsze wersje niż w jeziorach, co ogranicza opór i zmniejsza ryzyko uszkodzeń.
Wontony w stawach
W stawach wontony wykorzystuje się głównie jako narzędzia uzupełniające. Sprawdzają się tam, gdzie ryby poruszają się po stałych trasach, np. wzdłuż grobli, mnichów lub przewężeń.
Ich skuteczność zależy od:
- precyzyjnego ustawienia,
- dobrania oczka do wielkości ryb,
- właściwego ospławienia i obciążenia.
W wodach stawowych wontony pracują najczęściej w strefie przydennej lub tuż nad dnem.
Drygawice jako narzędzie selektywne
Drygawice znajdują zastosowanie w stawach z wyraźnie wykształconą strefą roślinności. Działają pasywnie i wykorzystują naturalne przemieszczanie się ryb.
Dzięki swojej budowie pozwalają na połów większych osobników bez konieczności prowadzenia sieci po całym dnie, co ma znaczenie w stawach o nieregularnym podłożu lub z licznymi zaczepami.
Żaki w gospodarce stawowej
Żaki są stosowane głównie punktowo – przy przepustach, mnichach i w miejscach koncentracji ryb. Nie służą do masowego odłowu całego stawu, lecz do selektywnego pozyskiwania ryb lub kontroli obsady.
Ich zaletą jest niewielka ingerencja w środowisko wodne i możliwość pracy przez dłuższy czas bez stałej obsługi.
Parametry techniczne ważne w stawie
W stawach szczególne znaczenie mają:
- odporność materiału na muł i roślinność,
- stabilność sieci przy niskiej głębokości,
- łatwość czyszczenia po połowie.